Eanagotti plánen

Eanagotti plánemii gullet eanagoddeplána, guovlluid eará geavaheami plánema stivrejeaddji eanagoddelávva ja guvllolaš ovddidanprográmma dahjege eanagoddeprográmma. Guvllolaš ovddidanprográmma birra mearriduvvo sierra guovlluidovddidanlágas. Eanagotti plánemis fuolaha gieldaovttastupmi (Lappi Lihttu), mas guovllu gielddat galget leat lahttun.

Eanagotti plánemis váldojuvvojit vuhtii stáhtaráđi addin riikkadási guovlluidgeavahanulbmilat. Eanagoddelávva dahká konkrehtalažžan riikkadási ulbmiliid ja heiveha daid oktii eanagottálaš ja báikkálaš ulbmiliiguin.

Eanagoddelávva

Eanagoddelávas ovdanbuktojit guovlluid geavaheami ja báikkálašservodastruktuvrra prinsihpat ja čujuhuvvojit eanagotti ovddideami dáfus dárbbašlaš guovllut. Guovlovárremat čujuhuvvojit dušše dakko bokte ja dainna dárkilvuođain go lea dárbu riikkadási dahje eanagottálaš ulbmiliid dáfus dahje eanet go ovtta gieldda guovlluid geavaheami oktiiheivehan dihte. Eanagoddeláva sáhttá dahkat maiddái máŋgga oasis temáid dahje oasseguovlluid mielde.

Eanagoddelávva lea kártta alde ovdanbukton plána oktan mearrádusaiguin. Kárttas lea mielde čálalaš čilgehus, mas ovdanbuktojit čovdosiid ákkat ja plána ulbmilat. Eanagoddelávvaplánema leat stivremin eanageavahan- ja huksenláhka (MRL 132/1999) sihke -ásahus (MRA 895/1999). Eanagoddeláva dohkkeha Lappi Lihtu stivra ja nanne Birasministeriija. Dat leage ođđa lága mielde áidna lávva, mii doaimmahuvvo stáhta eiseválddi nannenláhkai.
Eanagoddeláva mávssoleamos vuoigatvuođaváikkuhus lea dat, ahte dat doaibmá rávan, go dahkkojuvvojit dahje rievdaduvvojit oppalašlávva ja sajádatlávva ja álgojuvvo muđui doaibmabijuide guovlluid geavaheami lágidan dihte. Eiseváldi galgá, go pláne guovlluid geavaheapmái guoskevaš doaibmabijuid ja mearrida daid ollašuhttimis, váldit vuhtii eanagoddeláva, viggat bargat láva ollašuhttima ovdii ja geahččat ahte doaibmabijut eai čuoze láva ollašuhttimii.

Eanagoddelávvaplánemis leat oasálaččat láva viidodaga dihte erenoamážit gielddat ja eará eiseváldebealit, muhto maiddái eanagotti buot ássiin lea vejolašvuohta váikkuhit ja oassálastit láva válmmaštallamii. Lávvaplánema sierra muttuid birra almmuhuvvo báikkálaš aviissain gulahusaiguin ja dát ášši dieđihuvvo maiddái gielddaid almmuhusdávvaliin.

Eanagoddelávvaplánen Lappis

Lappis eanagoddelávva dahkkojuvvo guovlogielddaid mielde. Lappi oppalaš eanageavaheapmi lea dál čovdojuvvon njeljiin eanagoddelávain ja ovttain guovlolávain sihke njeljiin muddoeanagoddelávain. Roavvenjárgga (Roavvenjárga, Ranua), Nuorta-Lappi (Giemajávri, Pelkosenniemi, Posio, Salla, Suovvaguoika), Davvi-Lappi (Anár, Soađegilli, Ohcejohka) ja Duottar-Lappi (Eanodat, Gihttel, Kolari, Muoná) eanagoddelávaiguin. Duottar-Lappi eanagoddeláva Birasministeriija nannii geassit 2010. Oarje-Lappi (Giepma, Keminmaaa, Pello, Simo, Tervola, Duortnus, Ylitornio) guovlolávva lea ožžon 1.1.2010 eanagoddeláva vuoigatvuođaváikkuhusaid MRL:a sirdašuvvannjuolggadusa mielde.

Gustojeaddji muddoeanagoddelávaide gullet Lappi mearra- ja riddoguovllu bieggafápmoeanagoddelávva, Giema-Durdnosa guovllu atomafápmoeanagoddelávva, Roavvenjárgga muddoeanagoddelávva ja Sokli ruvkefitnu muddoeanagoddelávva. Golbma maŋimuš muddoeanagoddeláva Birasministeriija nannii giđđat 2010.

Oarje-Lappi eanagoddelávva lea biddjojuvvon dutkojuvvomii njukčamánus 2010.